Thằn lằn, nhện, gà vịt quanh tổ ong dú trong nông trại

Đặt vài thùng ong dú trong một nông trại có chuồng gà, chuồng heo, kho thóc và ao cá khác hẳn đặt trong vườn nhà. Ở nông trại, thức ăn rơi vãi và phân chuồng kéo theo ruồi, ruồi kéo theo thằn lằn và nhện, kho thóc kéo theo chuột. Gà vịt thả rông thì đi khắp nơi. Tổ ong đặt sai chỗ là nằm ngay giữa bữa tiệc đó.

Tin tốt là ở nông trại, người nuôi có quyền sắp xếp cả mặt bằng. Chia khu ngay từ đầu thì phần lớn rắc rối ở cửa tổ không xảy ra.

Chia nông trại thành từng khu

Hình dung mặt bằng như ba vòng. Vòng ồn ào nhất là chuồng trại, kho thức ăn, chỗ ủ phân. Vòng giữa là vườn cây, ao, đường đi. Vòng yên nhất là khu đặt tổ, nên gần cây có hoa và có bóng mát buổi trưa.

Cách chọn cây trồng quanh khu đặt tổ để có hoa nhiều mùa có ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Gà vịt thả rông và cửa tổ đặt thấp

Gà hay mổ những gì động đậy ở tầm thấp. Thùng ong dú đặt sát đất, cửa tổ ngang tầm mỏ gà thì ong ra vào sẽ bị mổ, ống cửa có thể bị mổ gãy. Gà còn bới đất quanh chân giá, làm đổ chân kê nếu không chắc.

• Kê thùng cao hơn tầm gà đứng, chân giá chắc, không để gà đậu lên nóc.
• Nếu đàn gia cầm đông, rào riêng khu đặt tổ bằng lưới thưa để gà không vào, ong vẫn bay qua được.
• Vịt hay quanh quẩn bờ ao; tổ đặt ven ao nên kê cao và xa chỗ vịt lên bờ.

Ruồi chuồng trại và chuyện tổ bị hở

Ruồi ở chuồng không phải loài ăn ong. Nhưng nơi nhiều ruồi thì cũng dễ có những loài ruồi nhỏ tìm tới tổ ong theo mùi phấn, mùi mật, đẻ trứng qua khe nứt thùng hay nắp đậy không khít. Ấu trùng ăn bầu phấn, đàn suy từ bên trong.

1. Thùng phải kín: kiểm khe nứt, nắp khít, đáy không mục.
2. Mở thùng xong không để bầu vỡ lại bên trong, không đổ phần vỡ ra quanh giá.
3. Giữ khu đặt tổ sạch, không để thức ăn gia súc rơi vãi gần đó.

Thuốc trong chuồng trại: tính đường gió

Nông trại hay dùng thuốc diệt ruồi trong chuồng, thuốc diệt chuột trong kho, có khi phun thuốc sát trùng chuồng. Ong dú không đốt, đi làm quanh trại cả ngày, nên rất dễ dính.

• Phun sát trùng chuồng vào chiều tối khi ong đã về tổ, chọn lúc gió không thổi về khu đặt tổ.
• Không đặt keo dính ruồi, keo dính chuột ở chỗ ong bay qua.
• Bả chuột đặt trong kho, có hộp che, không để ở khu đặt tổ.

Thằn lằn và nhện: phần còn lại thì nhẹ nhàng

Khi đã dời tổ khỏi chuồng và kho, thằn lằn và nhện quanh tổ chỉ còn ở mức của một khu vườn bình thường. Dọn đống gạch, ván, bao cũ quanh giá để thằn lằn bớt chỗ trú. Gỡ lưới nhện trước cửa tổ mỗi lần đi kiểm. Đàn khoẻ chịu được phần hao nhỏ đó. Nhật ký các việc thường ngày trong trại ghi ở mục Nhật ký trại.

Muốn xem một trại sắp xếp thực tế

Đọc về chia khu thì dễ, đứng giữa trại mới thấy hết từng góc. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống, mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi làm từ sáp ong dú. Người đang làm nông trại và tính thêm ong dú có thể đăng ký buổi tham quan, học thực hành tại trại để xem cách đặt giá, chọn chỗ và mở thùng trước khi đưa đàn về trại mình.

Câu hỏi thường gặp