Cướp mật ong dú ở nông trại nhiều tổ, nhiều nguồn ăn

Một nông trại nuôi ong dú kết hợp vườn cây thường có đủ thứ cùng lúc: dãy thùng ong, vườn cây ăn trái, khu sơ chế mật, chỗ phơi nông sản, có khi cả chuồng gà và bồn nước cho gia súc. Nhiều nguồn thức ăn tưởng là tốt cho ong, nhưng cũng là nhiều điểm có mùi ngọt, nhiều lúc người ra vào. Cướp mật ở nông trại vì vậy ít khi bắt đầu từ trong tổ, mà từ những khu vực xung quanh.

Bản đồ nguy cơ trên một nông trại

Vẽ sơ đồ nông trại lên giấy, đánh dấu các khu này, sẽ thấy ngay chỗ nào đang đặt thùng quá gần nguồn mùi.

Chia khu cho nông trại

Khu ong

Dãy thùng đặt ở phần yên tĩnh nhất, dưới tán cây hoặc giàn che, chia thành nhiều nhóm nhỏ với cửa quay khác hướng. Đàn mạnh và đàn non không đứng chung một nhóm.

Khu làm mật

Nhà sơ chế cách khu ong một khoảng, có cửa lưới. Mọi thao tác cắt bọng, lọc, đóng hũ đều làm trong đó. Mật ong dú nhiều nước nên cất ngăn mát hoặc tủ mát ngay khi đóng xong.

Khu vườn và cây trồng

Vườn cây cho ong lấy hoa nằm quanh khu ong. Khi phun bất cứ thứ gì cho cây, báo trước để che hoặc dời đàn, và chọn thời điểm ong ít bay. Gợi ý về các loại cây theo mùa ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Lịch làm việc trong ngày để tránh cướp mật

1. Sáng sớm: thu mật những thùng đến lịch, mang vào nhà sơ chế, trả thùng về chỗ cũ trước khi nắng lên.
2. Trước trưa: lau kệ, nhặt bọng rơi, rửa dụng cụ trong nhà; kiểm tra quanh các thùng vừa thu.
3. Giữa trưa: đi một vòng xem cửa tổ, đây là lúc giằng co dễ thấy nhất.
4. Chiều tối: các việc cần dời đàn, nhập đàn làm lúc này, khi ong đã về đủ.

Lịch này nghe đơn giản nhưng nông trại hay làm ngược: thu mật buổi chiều, để dụng cụ qua đêm ngoài sân, sáng ra đã có ong cướp tụ quanh. Cách thu mật gọn có ở mục Thu mật.

Dặn người làm công

Ở nông trại có nhiều người cùng làm, cướp mật hay bị phát hiện muộn vì không ai phụ trách riêng việc nhìn cửa tổ. Nên dặn rõ vài điều:

• Thấy ong vật nhau ở miệng ống, xác ong rơi dưới một thùng: báo ngay cho người phụ trách ong.
• Không tự ý xịt thuốc kiến, thuốc muỗi gần thùng ong.
• Không đổ nước rửa hay đặt thau trái cây cắt dở gần khu ong.
• Khi người phụ trách vắng, có thể thu nhỏ cửa tổ bị cướp bằng một nhúm sáp có sẵn, rồi ghi lại.

Khi nông trại muốn mở rộng

Thêm đàn là thêm điểm có thể bị cướp nếu chưa chuẩn bị khu đặt. Trước khi nhân đàn bằng cách tách hay mua thêm tổ, nên có chỗ đặt riêng cho đàn mới. Có thể tham khảo cách trại Ong Quý ở Trảng Bàng tổ chức khu nuôi, đồng thời xem các dòng tổ giống ong dú, mật, hộp quà mật và son dưỡng từ sáp ong dú của trại. Nông trại muốn bán bớt tổ dư hay tìm mua thêm tổ từ người nuôi khác có thể đăng tin ở chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp