Mối, ẩm mốc thùng ong dú đặt trong nông trại chăn nuôi

Nông trại có nuôi heo, gà, bò hay dê thường có sẵn nhiều chỗ để đặt thùng ong dú: góc vườn, hàng rào, mái hiên kho. Nhưng nông trại cũng là nơi có nhiều nguồn ẩm và nhiều đồ gỗ cũ nhất: nước rửa chuồng chảy ra mỗi ngày, đống rơm, kho cám, chuồng gỗ đã cũ. Đặt thùng sai chỗ, đàn ong không bị hại trực tiếp nhưng thùng sẽ ẩm và mối tìm tới nhanh hơn ở vườn thường.

Bài này đi theo từng khu của một nông trại để chỉ ra chỗ nào nên tránh, chỗ nào đặt được, và cần làm gì để giữ thùng khô chắc.

Đi một vòng nông trại: khu nào ẩm, khu nào khô

Nguyên tắc dễ nhớ: nước trong trại chảy về đâu thì thùng ong đặt ngược hướng đó. Khu chăn nuôi thường được làm ở chỗ thấp để dễ thoát nước, nên chỗ đặt thùng hợp lý thường là phía cao hơn.

Mối ở nông trại thường đến từ đâu

Nông trại có rất nhiều gỗ đã cũ: cọc rào, khung chuồng, ván lót, đòn tay kho. Đống rơm ủ lâu ngày và phân trộn lẫn mùn cũng là chỗ mối thích. Khi thùng ong đặt gần, mối có sẵn đường đi ngắn để tới chân kê.

• Không dùng cọc rào gỗ cũ làm chân kê thùng.
• Không tựa thùng vào vách chuồng hay vách kho bằng gỗ.
• Gom rơm, củi về một góc riêng cách xa khu đặt thùng.
• Khi thay khung chuồng cũ, đừng vứt gỗ mục quanh vườn.

Kiến từ khu chăn nuôi và đường đi chung với mối

Cám, ngô, thức ăn rơi vãi quanh máng thu hút kiến rất nhiều. Kiến đông lên thì đường đi của chúng lan ra khắp trại, và thùng ong nằm trên lối đi đó sẽ bị quấy. Đường đất của mối cũng hay trở thành lối cho kiến. Vì vậy chân kê thùng ở nông trại nên có bát nước chặn, và mép bát phải thường xuyên vớt rơm, lá rơi để không thành cầu.

Các bước bố trí khu ong trong nông trại

1. Xác định hướng nước chảy khi mưa và khi rửa chuồng; chọn khu đặt thùng ở phía cao.
2. Giữ khoảng cách đủ xa với chuồng để mùi và ruồi không dồn tới, nhưng vẫn trong tầm mắt khi đi làm hằng ngày.
3. Làm chân trụ gạch hoặc cọc sắt, thùng cách mặt đất ngang hông, gầm thoáng.
4. Che mái rộng hơn thùng, chừa khe gió hai bên.
5. Dọn sạch rơm, gỗ mục trong vòng vài bước chân quanh khu thùng.
6. Khi phun thuốc cho chuồng trại hay vườn, chọn lúc ong ít bay và giữ khoảng cách với thùng.

Cách chọn thùng và chăm đàn hằng ngày có thêm ở chuyên mục Kỹ thuật nuôi; các mối nguy khác xem tại Rủi ro & thiên địch.

Khi thùng đã ẩm hoặc có mối

Thùng đặt gần chuồng mà mở ra thấy nắp đọng nước, mùi ngai ngái, mốc ở góc dưới thì việc đầu tiên là dời chỗ đặt chứ không phải chỉ lau khô. Lau mà để nguyên chỗ cũ thì vài tuần sau mốc lại về. Chọn hôm nắng, lau, cạo mốc thấy được, để thoáng rồi dời thùng vào lúc chiều mát. Nếu đáy đã bị mối ăn, chuyển đàn sang thùng mới khô, nhẹ tay với bọng mật và bọng phấn.

Thêm nghề ong vào nông trại cho bài bản

Ong dú hợp với nông trại vì không có ngòi đốt, ít ảnh hưởng tới người làm và vật nuôi, lại tận dụng hoa của vườn cây. Muốn bắt đầu cho gọn, nên xem tận nơi một khu nuôi đã bố trí xong: tour tham quan và học thực hành tại trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh cho bạn thấy cách đặt thùng, kê chân, che mái. Trại cũng có tổ giống, mật ong dú, các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, xem tại ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp