Ong dú bay trong phạm vi nông trại và ra ngoài

Trên giấy tờ, nông trại có ranh giới rõ ràng. Với đàn ong dú thì không.

Đàn ăn theo bán kính chứ không theo hàng rào, nên một phần thức ăn luôn đến từ bên ngoài — và một phần rủi ro cũng vậy.

Đặt tổ ở đâu trong trại

Đặt tổ sát hàng rào thì gần một nửa vùng ăn nằm ngoài trại, tức là nằm ngoài tầm kiểm soát.

Dời vào giữa trại vài trăm mét, tỉ lệ đó đảo ngược. Đây là thay đổi rẻ nhất và hiệu quả nhất mà nhiều trại bỏ qua.

Nếu trại có khu chăn nuôi hoặc kho thuốc, đặt tổ ở phía ngược hướng gió so với khu đó.

Sức chứa: bao nhiêu tổ là vừa

Phối hợp với tổ trồng trọt trong trại

Trong một trại có nhiều người làm, việc phun thuốc thường do bộ phận khác quyết. Nếu không ai báo, người nuôi ong luôn biết sau.

Cách làm gọn: dán lịch phun lên bảng chung, quy định báo trước một ngày. Người nuôi ong đóng bớt cửa tổ hôm đó.

Đây là việc quản lý chứ không phải kỹ thuật, nhưng nó cứu đàn nhiều hơn mọi thứ khác.

Khi trại rộng hơn bán kính bay

Trại rộng vài chục héc-ta thì một cụm tổ không phủ hết. Chia thành nhiều cụm, mỗi cụm cách nhau ít nhất 500–600m.

Cách nhau gần hơn thì các cụm ăn chồng lên nhau và tranh nguồn, dù trên giấy tờ vẫn còn nhiều đất.

Những chỗ hay vấp

• Đặt tổ sát hàng rào cho tiện đường đi
• Tính số tổ theo diện tích trại thay vì theo nguồn hoa
• Không ràng buộc bộ phận phun thuốc phải báo trước
• Dồn hết tổ vào một chỗ trong trại rộng

Câu hỏi thường gặp

Trại rộng thì nuôi được nhiều tổ hơn phải không?

Không hẳn. Số tổ phụ thuộc nguồn hoa trong bán kính bay, không phụ thuộc diện tích đất.

Nên chia cụm cách nhau bao xa?

Ít nhất 500–600m để vùng ăn hai cụm không chồng nhau nhiều.

Đặt tổ giữa trại có bất tiện không?

Có, đi lại xa hơn. Nhưng đổi lại phần lớn vùng ăn nằm trong đất mình kiểm soát được.

Trong trại có chăn nuôi thì sao?

Đặt tổ ngược hướng gió so với khu chăn nuôi và cách xa nơi rửa chuồng, sát trùng.

Có cần báo trước mỗi lần phun không?

Nên. Báo trước một ngày là đủ để đóng bớt cửa tổ, giảm rất nhiều thiệt hại.