Nông trại có ong dú: giữ hoa dại mà vẫn gọn gàng

Nông trại khác vườn nhà ở chỗ mỗi mét đất đều có việc: chuồng gà, luống rau, ao cá, bãi để rơm. Thêm ong dú vào mô hình đó, chủ trại thường thấy khó: muốn giữ hoa dại cho ong thì sợ trại thành lôi thôi, mà dọn cho đẹp thì đàn đói. Thật ra hai chuyện không loại trừ nhau. Chỉ cần đặt hoa dại vào đúng những chỗ trại vẫn đang bỏ trống.

Tìm chỗ cho hoa trên bản đồ trại

Lấy một tờ giấy vẽ sơ đồ trại. Đánh dấu những chỗ không dùng vào sản xuất: bờ ao, bờ mương, chân hàng rào, quanh gốc cây lớn, góc giữa hai khu chuồng. Cộng lại, diện tích này thường không nhỏ, và chính nó là nơi dành cho hoa dại.

Luống rau là nguồn hoa bị bỏ quên

Nông trại trồng rau gần như lúc nào cũng có luống sắp hết lứa. Thay vì nhổ ngay, để vài cây trổ ngồng:

• Cải các loại ra chùm hoa vàng, ong rất chịu ghé.
• Rau mùi, thì là ra tán hoa li ti, vừa tầm ong dú.
• Húng, tía tô, kinh giới ra bông dài, nở lâu.
• Bầu, bí, mướp nở hoa mỗi sáng trên giàn.

Ngoài phần hoa cho ong, những cây để già còn cho hạt giống tự để dành mùa sau. Chỉ cần nhớ không phun thuốc lên luống đang ra hoa.

Gọn gàng là chuyện của đường viền

Một dải cỏ cao mà mép lởm chởm trông như bỏ hoang. Cùng dải cỏ đó, nếu mép được cắt thẳng một đường, lối đi sạch, nhìn vào sẽ thấy rõ đó là chủ ý. Vài mẹo cho trại trông chỉn chu:

1. Cắt thấp một dải rộng vừa bước chân dọc theo mọi lối đi, làm khung cho phần cỏ cao bên trong.
2. Dùng cọc tre, dây hoặc hàng gạch đánh dấu ranh giới dải hoa.
3. Giữ đồng bộ: dải hoa nào cũng cùng kiểu, cùng chiều rộng.
4. Gom rác, bao bì, dụng cụ khỏi dải cỏ. Cỏ không làm trại bừa, đồ vứt lung tung mới làm.

Khu chăn nuôi và chuyện kiến

Thức ăn chăn nuôi rơi vãi, máng ăn, phân gia cầm hút kiến về rất nhanh. Kiến là một trong những mối đe dọa lớn với tổ ong dú. Vì vậy:

• Đặt cụm tổ ở xa chuồng, tốt nhất có lối đi hoặc mương ngăn giữa.
• Kê giá thùng trên chân có chống kiến, dọn sạch vành đất quanh chân.
• Không để dải cỏ cao chạm vào giá thùng, vì đó là cầu cho kiến leo.
• Thu dọn thức ăn thừa ở chuồng hàng ngày.

Các kiểu bố trí khác cho trại nhiều hoạt động có thể tham khảo thêm ở Kỹ thuật nuôi.

Lịch phát cỏ theo nhịp nông trại

Đông Nam Bộ mưa nhiều từ khoảng tháng 5 đến tháng 11, cỏ lên nhanh nên phát nhiều đợt cũng không sao. Cuối mùa khô thì ngược lại: bờ ao, mép mương gần như là nơi duy nhất còn hoa. Gộp lịch phát cỏ vào lịch chung của trại, chẳng hạn tránh phát bờ ao trong các tháng nắng gắt, và ghi lại tháng nào hoa gì nở để năm sau tính trước. Chuyện hoa theo từng mùa có ở Nguồn hoa theo mùa.

Thêm ong dú vào mô hình trại của bạn

Ong dú không đốt, không cần đồ bảo hộ, chiếm ít chỗ, nên dễ đặt xen trong nông trại có nhiều người qua lại. Muốn bắt đầu, có thể tìm tổ giống khỏe tại trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh; trại cũng có mật ong dú, son dưỡng sáp ong dú và hộp quà mật, phù hợp làm thêm dòng hàng cho cửa hàng nông trại. Muốn xem cách một trại ong bố trí thùng ngoài thực tế, có thể đi tour tham quan trước khi làm.

Câu hỏi thường gặp