Chất lượng mật ong dú trong nông trại nhiều hoạt động

Ong dú trong một nông trại hiếm khi là việc duy nhất. Cùng mảnh đất còn có vườn cây ăn trái, rẫy rau, chuồng gà vịt, ao cá, đống phân ủ, góc đốt rơm lá. Ong được lợi rất lớn từ một nông trại như vậy vì có nhiều nguồn hoa. Nhưng cũng chính những việc khác của trại có thể làm mật kém đi mà người nuôi không để ý: một buổi phun thuốc đúng lúc cây ra hoa, một đống lá đốt sát kệ, một máy cắt cỏ chạy rung cả dãy thùng.

Chất lượng mật trong nông trại vì vậy là chuyện sắp xếp: đặt thùng ở đâu, và việc nào của trại nên làm vào lúc nào.

Chọn góc đặt thùng trong một trại đông việc

Hãy đi một vòng trại và đánh dấu những chỗ ồn, khói, mùi. Thùng ong dú nên nằm ở góc yên nhất nhưng vẫn gần hoa:

• Xa góc đốt rơm lá, lò sấy, bếp nấu cám: khói làm đàn hoảng và có thể ám mùi vào mật.
• Xa chuồng heo, chuồng gà và đống phân ủ: mùi nặng, ruồi nhiều, kiến dễ kéo tới.
• Tránh lối đi của xe máy, máy cày, máy cắt cỏ: rung động làm vỡ bầu sáp bên trong.
• Gần vườn cây ăn trái và hàng rào cây bụi, có bóng mát buổi trưa, có mái che mưa.

Gà vịt thả vườn hay mổ quanh chân kệ, làm đổ chén nước chống kiến. Kê kệ đủ cao hoặc rào một vòng nhỏ quanh khu đặt thùng.

Bảng việc trại và ảnh hưởng tới mật

Ghép lịch phun với lịch hoa

Vườn cây ăn trái thương mại thường có lịch phun thuốc, và nhiều đợt phun rơi đúng mùa cây ra hoa, cũng là mùa ong làm mật mạnh nhất. Trong cùng một trại, người nuôi ong và người chăm vườn nhiều khi là một, nên dễ ngồi lại với nhau:

1. Ghi ra các loại cây trong trại và mùa ra hoa của từng loại.
2. Ghi lịch phun thuốc dự kiến của từng khu vườn.
3. Gạch những đợt phun trùng với lúc hoa nở rộ, xem đợt nào lùi được, đợt nào đổi sang cách xử lý không dùng thuốc.
4. Đợt nào không lùi được: phun chiều tối, đóng cửa tổ, không thu mật một thời gian sau đó.

Các loại cây trong trại có hoa nối nhau thế nào được bàn kỹ ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Mật của một trại nhiều cây trồng

Lợi thế của nông trại là đa dạng. Ong dú có thể đi từ hoa cây ăn trái sang hoa rau, sang cỏ dại bờ ao. Mật vì thế có hương đổi theo mùa: đợt này thơm mùi hoa của khu vườn đang nở, đợt sau khác đi. Đó không phải mẻ hỏng. Mẻ hỏng là mẻ chua gắt, sủi bọt vì thu bầu non, hoặc có mùi khói, mùi thuốc. Muốn giữ mật đúng vị: chỉ thu bầu đã đóng nắp, thu vào ngày khô ráo, lọc sạch, chai thuỷ tinh, giữ ngăn mát.

Một cuốn sổ cho cả trại

Trại nhiều việc thì càng dễ quên. Nên ghi chung lịch việc trại và lịch đàn ong vào một chỗ: ngày phun, ngày đốt, ngày cắt cỏ, đàn nào vừa kiểm tra, đàn nào sắp thu. Nhìn vào là biết tuần này có nên mở tổ hay không. App quản lý trại ong giúp ghi lịch kiểm tra đàn và các lần thu; những ghi chép tay theo mùa có thể xem thêm cách làm ở mục Nhật ký trại.

Thêm ong dú cho nông trại của bạn

Nếu trại đã có vườn cây, ao, bờ rào mà chưa có đàn ong dú, thêm vài thùng vừa có mật vừa có ong giúp thụ phấn cho cây. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống đã ổn định, mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, xem tại ongquy.com. Nhân đàn về sau bằng cách tách từ chính những đàn khoẻ trong trại, không cần bắt tổ ngoài rừng.

Câu hỏi thường gặp