Đàn ong dú mới về nông trại: tách khỏi việc đồng

Một nông trại có tiếng máy cày, đàn gà chạy rông, trâu bò ra vào chuồng, và lịch phun thuốc cho vườn cây ăn trái. Đặt thêm vài tổ ong dú vào đó là thêm một thành viên nhỏ, nhạy cảm, cần được tách khỏi những hoạt động ồn ào nhất trong mấy tuần đầu. Chữ cách ly ở đây không phải cách ly dịch bệnh, mà là cách ly đàn ong mới khỏi nhịp làm việc của chính nông trại.

Khoanh vùng cho tổ trên bản đồ nông trại

Trước khi tổ về, đi một vòng nông trại và hình dung ba vùng: vùng ồn (chuồng trại, nhà kho máy, sân phơi), vùng làm việc theo mùa (ruộng, vườn cây phun thuốc), và vùng yên (bìa vườn, hàng rào cây xanh, ven ao). Tổ ong dú mới thuộc về vùng yên.

Ngày tổ về: dựng góc riêng cho ong

Giá kê cao ngang hông, chân giá đứng trong lon nước chống kiến. Nông trại thường có nhiều kiến do thức ăn gia súc, rơm rạ, trái rụng, nên chân giá phải kiểm kỹ hơn ở nhà vườn bình thường. Mái che rộng, chắc, vì ngoài đồng gió lùa mạnh hơn trong xóm.

Đặt tổ đúng chỗ đã chọn, mở cửa tổ ngay, rồi để yên. Từ ngày này trở đi không di chuyển thùng: ong dú nhớ đường về theo cây cối, rào, mái nhà quanh tổ, dời đi là lạc. Nếu có trẻ con trong trại, dặn các em không chọc que vào cửa tổ; ong dú không có ngòi đốt, nhưng khua động nhiều thì đàn mới khó ổn.

Phối hợp lịch nông trại trong hai tuần đầu

Đây là phần khác biệt nhất giữa nuôi ong ở nông trại và nuôi ong ở nhà phố. Nhiều việc thường ngày của trại cần lùi lại hoặc làm khác đi trong khoảng mười bốn ngày.

Phun thuốc trừ sâu, thuốc cỏ

Nếu phải phun, chọn chiều muộn khi ong đã về tổ, phun phía cuối gió, không phun lên hoa đang nở. Thuốc cỏ quanh chân giá thì bỏ hẳn, thay bằng phát tay.

Đốt rơm, đốt rác vườn

Khói dày bay vào cửa tổ làm đàn hoảng. Đốt xa, hướng gió thổi ngược với tổ, hoặc dời sang sau hai tuần.

Tưới bằng béc phun

Nước tạt thẳng vào cửa tổ nhiều lần trong ngày làm ướt thùng. Xoay béc hoặc che thêm tấm chắn.

Vệ sinh chuồng trại

Thuốc sát trùng chuồng có mùi mạnh, có thể theo gió tới tổ. Làm khi gió thổi ngược hướng tổ.

Những chuyện kiến, ruồi, thằn lằn, chuột quanh trại được bàn kỹ hơn ở mục Rủi ro & thiên địch.

Theo dõi đàn khi bận việc trại

Người làm nông trại ít khi có thời gian ngồi canh tổ. Một cách gọn: mỗi sáng đi thăm trại thì ghé qua góc ong một phút. Nhìn ba thứ — ong có bay thẳng ra xa không, có con mang phấn về không, chân giá có kiến không. Ghi vào sổ hoặc điện thoại một dòng mỗi ngày.

• Ổn: ong ra vào đều giờ nắng, có phấn, có ong canh ở cửa.
• Cần để ý: ong ra ít nhiều ngày liền dù trời đẹp, có kiến lẻ tẻ trên giá.
• Báo ngay cho người bán tổ: ong bò dưới đất, xác ong tăng dần, mật rỉ ra thùng.

Qua hai tuần mà đàn ra vào đều, có thể bắt đầu tính trồng thêm hoa ở bìa trại để đàn có nguồn ăn quanh năm. Gợi ý cây theo từng mùa ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Thêm tổ ong vào mô hình nông trại

Ong dú hợp với nông trại có vườn cây ăn trái và hoa quanh năm. Muốn ghi chép nhiều tổ cùng lịch chăm cây, lịch phun của trại, có thể dùng app quản lý trại ong để nhắc mốc kiểm tra và tránh trùng lịch. Khi cần tổ giống đã ổn định, hoặc muốn tham khảo mật ong dú, các món từ sáp ong dú như son dưỡng môi, hộp quà mật làm hàng nông trại, xem trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh tại ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp