Đưa ong dú vào nông trại: nếu làm lại từ đầu

Nông trại có sẵn cây, có sẵn đất, nên chủ trại hay nghĩ thêm vài thùng ong dú là chuyện nhỏ: đặt đại vào góc vườn nào đó, ong tự lo phần còn lại. Thực tế ong là một mắt xích nhạy cảm nhất trong trại. Nó chịu ảnh hưởng của mọi thứ đang diễn ra quanh đó, từ bình phun thuốc tới đống phân ủ, từ máy cắt cỏ tới đàn gà thả vườn.

Nếu được đưa ong vào nông trại lại từ đầu, việc đáng làm nhất là vẽ lại sơ đồ trại trước, rồi mới quyết định ong nằm ở đâu và lịch làm việc của cả trại thay đổi thế nào.

Sơ đồ trại: ong nên nằm ở đâu

Lần đầu, thùng ong thường được đặt ở chỗ tiện tay nhất, hay sát chuồng hoặc kho. Làm lại thì nên đi một vòng trại với tờ giấy, khoanh các khu rồi xếp ong vào chỗ hợp lý.

Ngoài ra cần một chỗ người làm trong trại đi qua hằng ngày, để ai cũng nhìn thấy tổ và báo khi có chuyện.

Thuốc bảo vệ thực vật: điểm phải thay đổi lớn nhất

Ong dú đi kiếm hoa trên chính cây trồng của trại. Nếu cây được phun thuốc trừ sâu đúng lúc ra hoa, ong mang về tổ cả phần độc hại. Lần đầu, nhiều trại vẫn phun như cũ và chỉ nhận ra khi đàn suy dần.

Làm lại thì cần quyết định ngay từ đầu:

1. Khu cây nào sẽ không phun hoá chất nữa, để làm vùng an toàn quanh tổ.
2. Khu cây nào vẫn phải phun thì tránh phun vào lúc cây đang nở hoa.
3. Nếu bắt buộc phun, chọn lúc chiều tối khi ong đã về, che kín cửa tổ khi gió thổi về phía khu ong.
4. Ghi lịch phun vào cùng sổ với lịch kiểm tra ong, để người làm vườn và người chăm ong cùng thấy.

Nhiều trại khi có ong đã chuyển dần sang cách phòng trừ ít hoá chất hơn, vì cái lợi thụ phấn cho cây trồng đến từ chính đàn ong đó.

Trồng xen để ong không đói giữa mùa

Nông trại thường trồng theo lô, cùng một loại cây nở cùng một lúc. Đó là bữa tiệc ngắn rồi tới những tuần trống. Làm lại thì nên dành bờ lô, mép mương, góc đất khó canh tác để trồng các loại cây ra hoa vào lúc cây chính không có hoa. Hàng rào cây thân gỗ còn cho ong nhựa làm keo và che nắng chiều cho thùng. Cách xếp cây theo mùa có ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Máy móc, gia cầm và nước tưới

Rung và ồn

Máy cắt cỏ, máy xới, máy bơm đặt gần kệ làm thùng rung và đàn bị động liên tục. Nên giữ một khoảng trống quanh khu ong, cắt cỏ bằng tay ở sát kệ.

Gà vịt thả vườn

Gà bới quanh chân kệ, có khi nhảy lên thùng, làm đổ chén nước chống kiến. Nên rào thấp quanh khu ong hoặc đặt kệ ngoài vùng thả.

Nước tưới

Hệ thống tưới phun có thể bắn nước vào cửa tổ. Ngược lại, một máng nước sạch gần đó lại có ích cho ong vào mùa khô. Điều chỉnh béc tưới hướng ra xa khu ong và đặt một chỗ nước nông riêng.

Mở rộng từ từ, ghi chép đủ

Nông trại thường quen làm quy mô lớn, nên dễ mua một lúc nhiều thùng. Với ong dú, nên bắt đầu vài tổ ở một khu, nuôi trọn một năm để thấy đàn phản ứng ra sao với lịch canh tác của trại, rồi mới nhân lên bằng cách tách. Tiêu chí chọn tổ giống ban đầu có ở mục Chọn tổ giống. Để theo dõi nhiều thùng cùng lịch phun, lịch tưới, có thể dùng app quản lý trại ong.

Khi cần tổ giống nuôi sẵn trong thùng và người để hỏi về cách bố trí, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ giống nhân bằng cách tách từ đàn nhà, cùng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, có thể làm thêm một dòng sản phẩm cho cửa hàng của nông trại.

Câu hỏi thường gặp