Tổ ong dú làm đẹp để bán: mua số lượng cho nông trại

Mua một tổ về nuôi chơi, lỡ gặp tổ được làm đẹp thì mất một tổ. Mua cả chục, vài chục tổ để dựng nông trại thì khác: một đợt nhập tổ yếu kéo theo cả mùa mất trắng, công dựng giàn kệ, trồng cây nguồn hoa cũng đứng đó chờ. Người làm nông trại vì thế không thể chỉ đứng nhìn cửa tổ rồi gật đầu. Cần một quy trình mua có hệ thống, nơi chuyện làm đẹp tổ không còn đất sống.

Làm đẹp tổ khi mua số lượng khác gì mua lẻ

Với khách lẻ, chiêu thường gặp là khua thùng cho ong túa ra, dời tổ vào bóng mát, đặt nguồn ăn tạm cạnh cửa. Với khách mua nhiều, có thêm những kiểu ở quy mô lô:

• Tổ mẫu: dẫn khách xem vài tổ mạnh nhất trại, nhưng giao lô gồm cả tổ yếu.
• Tách non để đủ số: lô lớn mà không đủ đàn đạt thì tách vội từ tổ mẹ, đàn con chưa ổn định đã giao.
• Gom hàng từ nhiều nguồn: tổ lấy từ nhiều nơi, có khi lẫn tổ cưa từ rừng, đặt chung một dãy cho đồng đều.
• Sang thùng đồng loạt: cả lô thùng mới cùng kiểu, che mất tuổi thật của từng đàn.

Quy trình mua tổ cho nông trại

1. Hỏi nguồn gốc lô: đàn tách tại trại hay gom về, tách lần gần nhất khi nào, tổ đứng tại chỗ bao lâu.
2. Tự chọn tổ để kiểm: đừng để người bán chọn. Chỉ ngẫu nhiên vài thùng ở đầu dãy, giữa dãy, cuối dãy.
3. Xem hai lần: lần đầu xem cửa tổ, lần hai vào giờ khác, xin mở nắp vài tổ đã chỉ định để xem khối nhộng, bầu phấn, bầu mật.
4. Đánh dấu thùng đã kiểm: ghi ký hiệu lên thùng hoặc chụp ảnh từng thùng kèm vị trí. Ngày giao nhận đúng thùng đó.
5. Chia đợt: đợt đầu nhập ít, theo dõi một thời gian, đạt rồi mới nhập tiếp.
6. Ghi thỏa thuận: tiêu chí đàn đạt, cách xử lý khi tổ suy trong thời gian đầu, ai chịu chở.

Tiêu chí nghiệm thu từng tổ

Tỉ lệ tổ đạt trong số tổ được kiểm ngẫu nhiên phản ánh cả lô khá sát. Nếu nhiều tổ trượt, đừng thương lượng giảm giá cho xong; tổ yếu ở nông trại không chỉ là mất tiền mua mà còn là mất chỗ, mất công chăm.

Khu cách ly ở nông trại

Nông trại nên có một dãy riêng, cách xa dãy đàn đang nuôi, để đặt lô mới nhập. Lý do:

• Đàn mới cần thời gian quen chỗ; đặt sát dãy cũ dễ có ong lạc cửa, đánh nhau, cướp mật.
• Nếu lô mới mang nấm mốc, ruồi ký sinh, mình khoanh vùng được.
• Theo dõi riêng giúp biết ngay tổ nào là tổ được làm đẹp: chỉ sau một thời gian ngắn, tổ yếu sẽ tụt hẳn so với những tổ cùng lô.

Hết giai đoạn theo dõi, tổ đạt mới xếp vào dãy chính. Xem thêm cách bố trí dãy kệ ở mục Kỹ thuật nuôi, và cách chuẩn bị cây nguồn hoa đón lô mới ở mục Nguồn hoa theo mùa.

Ghi chép riêng từng tổ

Khi có hàng chục tổ, trí nhớ không đủ. Mỗi thùng nên có mã riêng, ghi ngày nhập, nguồn, kết quả kiểm lúc mua, và những lần theo dõi sau đó. Dùng sổ tay cũng được, nhưng ứng dụng quản lý trại ong giúp lên lịch kiểm tra, lọc nhanh tổ nào đang tụt và so sánh các lô với nhau. Sau vài đợt nhập, mình sẽ biết nguồn nào đáng mua tiếp.

Nhập tổ giống từ trại nhân đàn có kiểm soát

Nông trại muốn bớt rủi ro nên nhập từ nơi tự nhân đàn bằng cách tách tổ, có lịch tách rõ ràng và cho chọn tổ ngẫu nhiên khi kiểm. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh cung cấp tổ ong dú giống, cùng các dòng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, tiện cho nông trại nào muốn làm thêm mảng sản phẩm hoặc quà tặng cho khách tham quan.

Câu hỏi thường gặp